“Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdıraq” sözlərini yəqin çox eşitmisiniz. Bu, mediaya, diasporaya ayrılan plları xərcləyənlərin əsas devizidir.
Son 30 ilin Azərbaycan həqiqətləri nədir? Ermənistan və Rusiyanın proksi müharibə yolu ilə Azərbaycan torpaqlarını işğal eləməsi, avtoritarizmin möhkəmlənməsi, iqtisadi və hərbi potensialın səfərbər edilib ölkənin problemlərinin həllinə yönəldilə bilməməsi, korrupsiya, ofşorlar, repressyalar. Dövlətin və oliqarxların maliyyələşdirdiyi xəbər mediası sadaladıqlarımdan yalnız birincini – işğal məsələsini dünyaya çatdırmağa çalışıb, ancaq effektiv çatdıra bilməyib. Çox vaxt özünü gülünc hala salıb. Qalan məsələləri nəinki çatdırmağa çalışıb, əksinə malalayıb. Vətəndaş əvəzinə çoxlu savadsızlar, dünyadan bixəbərlər, zombilər yetişdirib.
Məncə, bizim media dünya həqiqətlərini Azərbaycana çatdırsaydı, daha doğru iş görmüş olardı. Ən azından adamlar realist, dünyadan xəbərdar olarlar.
Deyə biləsiniz ki, dünyada baş verənlər bizim üçün maraqlı deyil, auditoriyaya yaxın problemlər birinci işıqlandırılmalıdır. Düzdür. Ancaq ərz elədik ki, işıqlandırılımır, malalanır.
Maraqlılıq məsələsinə gəlincə, nəinki dünyadan, kainatdan da maraqlı xəbərlər tapmaq olar. Hazırda Hubble teleskopundan 100 dəfə gülcü teleskoplar düzəldilir. Sayı 10-u keçmiş belə layihələrdən birinə ildə 8 milyard dollar qoyulur. Yaxın illərdə yerə bənzər çoxsaylı dünyalar kəşf ediləcək. Günəş sisteminin 9-cu planeti aşkarlnmaqdadır. Yer kürəsindən 5-10 dəfə böyük və Günəşdən inanılmaz uzaqlıqda – 200-400 AV məsafədə fırlandığı güman olunur. (Yer günəşdən 1 AV uzaqlığındadır.)
Asteroid mədənçiliyinə sərmayə qoyulur…
Təsəvvü eləyin, bizə ən yaxın ulduzlarda aşkarlanmış planetlərin əksəriyyətinin yanız bir üzü öz ulduzuna baxır. (Astrofiziklər bu hala “tidally locked” deyirlər.) Bu nə deməkdir? Planetulduzun ətrafına fırlanır, ancaq həmişə bir tərəfi ona baxır. Fərz eləyin, o planetə gedib çıxıbsınız. Bir tərəfində daim isti, işıq, o biri tərəfinin hətta atmosferi donub yerə yapışıb, daimi zülmət içindədir. Və siz işıqlı tərəfdə qalırsınız. Orda artıq zaman hiss olunmur. Və həmin planetlə öz ulduzundan başqa məkan da görünmür. Çünki gecə olmadığı üçün kainatda başqa bir şeyi müşahidə eləyə bilmirsiniz.
Nə isə, maraqlı gəldisə, mediaya deyin, dünya və kainat həqiqətlərini bizə çatdırsın.
Onsuz da Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdıran deyil.